PIR isoleert beter per centimeter dikte dan EPS, waardoor het de voorkeur verdient op plekken waar de ruimte beperkt is. EPS is goedkoper, makkelijker te verwerken en voldoende voor situaties waarin je meer dikte kunt toepassen. Welk materiaal beter is, hangt dus volledig af van jouw specifieke situatie. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over EPS en PIR, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen EPS en PIR?
EPS (geëxpandeerd polystyreen) en PIR (polyisocyanuraat) zijn beide kunststof isolatiematerialen, maar ze verschillen sterk in samenstelling, isolatievermogen en toepassingsgebied. PIR heeft een gesloten celstructuur gevuld met gas, waardoor het een hogere isolatiewaarde per centimeter bereikt. EPS bestaat uit kleine, versmolten polystyreenkorreltjes met lucht ertussen, wat het lichter en goedkoper maakt.
De praktische verschillen zijn goed zichtbaar als je de twee materialen naast elkaar legt:
- Isolatievermogen: PIR heeft een lagere lambdawaarde (circa 0,022 tot 0,026 W/mK) dan EPS (circa 0,031 tot 0,038 W/mK), wat betekent dat PIR per centimeter beter isoleert.
- Dikte: Voor dezelfde Rd-waarde heb je met PIR aanzienlijk minder dikte nodig.
- Gewicht: EPS is lichter en makkelijker te hanteren op de bouwplaats.
- Vochtgevoeligheid: EPS neemt bij langdurig contact met vocht iets meer vocht op dan PIR.
- Brandgedrag: PIR heeft van nature betere brandwerende eigenschappen dan standaard EPS.
- Prijs: EPS is per m² doorgaans goedkoper dan PIR.
Beide materialen zijn geen biobased isolatie; ze zijn op aardolie gebaseerd. Wie kiest voor biobased isolatiematerialen zoals houtvezel of cellulose, kiest bewust voor een andere categorie met eigen voor- en nadelen.
Welke isolatiewaarde (Rd) halen EPS en PIR in de praktijk?
De Rd-waarde (warmteweerstand) geeft aan hoe goed een isolatiemateriaal warmte tegenhoudt: hoe hoger, hoe beter. In de praktijk haalt EPS bij een dikte van 100 mm een Rd van circa 2,6 tot 3,2 m²K/W. Dezelfde Rd bereik je met PIR al bij een dikte van circa 60 tot 70 mm.
Concrete voorbeelden helpen dit te verduidelijken:
- EPS 100 mm: Rd circa 2,6 tot 3,2 m²K/W
- PIR 80 mm: Rd circa 3,0 tot 3,6 m²K/W
- PIR 120 mm: Rd circa 4,5 tot 5,5 m²K/W
Voor spouwmuurisolatie, vloerisolatie of dakisolatie gelden in Nederland minimale Rd-waarden vanuit het Bouwbesluit. Bij renovatie van bestaande woningen wordt een Rd van minimaal 3,5 m²K/W aanbevolen voor een goed energielabel. Met PIR haal je die waarde met een dunnere plaat, wat relevant is als de spouw of constructiediepte beperkt is.
Wanneer kies je voor EPS en wanneer voor PIR?
Kies voor EPS als ruimte geen belemmering is en je wilt besparen op materiaalkosten. Kies voor PIR als de beschikbare dikte beperkt is, zoals bij een smalle spouwmuur, een lage vloerconstructie of een plat dak met weinig opbouwhoogte. De toepassingsplek bepaalt in de meeste gevallen welk materiaal het meest geschikt is.
Situaties waarin EPS de logische keuze is
EPS werkt uitstekend bij vloerisolatie op de begane grond waar voldoende ruimte onder de vloer aanwezig is, bij spouwmuurisolatie waarbij de spouw breed genoeg is, en bij hellende daken met een ruime kap. Ook bij grote projecten waarbij de totale materiaalkosten zwaar meewegen, is EPS vaak de meest kostenefficiënte oplossing.
Situaties waarin PIR de betere keuze is
PIR is bij uitstek geschikt voor platte daken, waarbij de opbouwhoogte beperkt is en een hoge Rd-waarde vereist is. Ook bij vloerverwarming in een dunne dekvloer, bij renovatie van woningen met een smalle spouw, en bij dakkapellen of aanbouwen met weinig ruimte in de constructie biedt PIR een duidelijk voordeel. Wil je weten welke maatregel het best aansluit bij jouw woning? Een woningtool kan je snel op weg helpen.
Wat kost EPS isolatie vergeleken met PIR isolatie?
EPS is goedkoper dan PIR. De materiaalprijs van EPS ligt gemiddeld tussen de 5 en 15 euro per m², afhankelijk van de dikte en kwaliteitsklasse. PIR kost doorgaans tussen de 10 en 30 euro per m². Dat verschil lijkt groot, maar omdat je met PIR minder dikte nodig hebt voor dezelfde isolatiewaarde, valt het prijsverschil in de praktijk soms mee.
Naast de materiaalprijs spelen ook de verwerkingskosten een rol. EPS is lichter en makkelijker te snijden, wat de arbeidskosten enigszins drukt. PIR vereist soms nauwkeuriger maatwerk en het afdichten van naden, wat extra tijd kost. Bij een volledige berekening voor jouw project tellen de volgende factoren mee:
- Benodigde dikte om de gewenste Rd-waarde te halen
- Arbeidskosten voor plaatsing en afwerking
- Eventuele aanpassingen aan de constructie (kozijnen, dorpels, leidingen)
- Beschikbare subsidies voor isolatiemaatregelen
Voor woningeigenaren in Groningen en Noord-Drenthe is via de regeling Nij Begun tot wel 40.000 euro aan subsidie beschikbaar voor isolatie- en ventilatiemaatregelen. Dat maakt de keuze voor een kwalitatief hoogwaardiger materiaal zoals PIR financieel veel aantrekkelijker. Meer weten over wat er mogelijk is voor jouw specifieke woning? Bekijk de mogelijkheden via projectadvies.
Is EPS of PIR beter voor het milieu?
Vanuit milieuperspectief scoort geen van beide materialen zo goed als biobased isolatie. Zowel EPS als PIR zijn gemaakt van fossiele grondstoffen en vragen energie bij de productie. PIR heeft doorgaans een iets hogere CO2-voetafdruk per m² dan EPS, maar omdat je minder van het materiaal nodig hebt voor dezelfde prestatie, is het nettoverschil kleiner dan het lijkt.
Wie bewust kiest voor biobased isolatiematerialen, kiest voor materialen zoals houtvezel, cellulose, hennep of schapenwol. Deze materialen slaan CO2 op in plaats van het vrij te laten, zijn hernieuwbaar en biologisch afbreekbaar. Biobased isolatie heeft daarmee een fundamenteel andere milieuprestatie dan zowel EPS als PIR.
Toch zijn er ook nuances te plaatsen bij de milieuvergelijking van EPS en PIR:
- EPS is goed recyclebaar en wordt in Nederland op grotere schaal teruggenomen.
- PIR bevat blaasmiddelen die bij verwerking en sloop vrijkomen en een relatief hoog opwarmingspotentieel hebben.
- Beide materialen gaan bij goed gebruik tientallen jaren mee, wat de milieu-impact per jaar van gebruik beperkt.
Als duurzaamheid een zwaarwegend criterium is, is het de moeite waard om biobased alternatieven serieus te overwegen. Een energieadviseur kan je helpen beoordelen of biobased isolatie technisch en financieel haalbaar is voor jouw woning.
Hoe EnergiePloeg helpt bij de keuze voor de juiste isolatie
De keuze tussen EPS, PIR of biobased isolatie is niet altijd eenvoudig. Het hangt af van de constructie van je woning, de beschikbare ruimte, je budget en je duurzaamheidsdoelen. Wij helpen je om die keuze goed te maken, zonder dat je zelf alle technische details hoeft uit te spitten.
Wat wij voor je doen:
- Grondige woninganalyse: We brengen in kaart waar warmte verloren gaat en welke isolatiemaatregelen het meest opleveren.
- Onafhankelijk advies: We adviseren op basis van jouw situatie, niet op basis van een voorkeursmerk of -leverancier.
- Subsidiecheck: We kijken welke regelingen voor jou van toepassing zijn, inclusief Nij Begun voor woningeigenaren in Groningen en Noord-Drenthe.
- Begeleiding tot uitvoering: Van advies tot en met de daadwerkelijke uitvoering van de isolatiemaatregelen.
- Helder plan: Je krijgt een concreet maatwerkadvies met de verwachte besparing, kosten en terugverdientijd.
Wil je weten welke isolatie het beste past bij jouw woning en situatie? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.